0

Новогодишна прослава …

proslava

Деновиве е актуелна одлуката на град Скопје да НЕ организира централна прослава. Си мислам дали има потреба да коментирам на веќе донесена одлука, ама за да не ме мачи, сепак решив да напишам.

За да не се повторувам со ставот кој веќе го објавив на фејсбук, https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Fbiljana.dukovska%2Fposts%2F10155047335496299&width=500 , ќе се обидам да скицирам како за мене би изгледала идеална прослава во градот.

Нема да ја креирам ниту по етнички, ниту по возрасен, ниту по партиски концепт. Пред се, таа мора да има граѓански и отворен карактер, односно да им даде место на оние кои присуствуваат самите да си го најдат своето омилено делче. Однапред да кажам, дека ваков настан би барал и поголемо ангажирање и подолго организирање, но и задоволството ќе биде поголемо. И секако прославата не би била само една вечер, туку во последната недела пред новогодишната ноќ.

Како за крај на годината, убаво би било да се свртиме наназад и да видиме што направивме, какви успеси имавме, со какви предизвици се соочивме, едноставно, да видиме што правевме. Да ги провериме богатствата на градот. Па така:

  • Како искуство од претходните години ми се допаѓа идејата да се продаваат ракотворби. Со нив се стимулира развој на занаети/вештини и со соодветна поддршка тоа може да прерасне во формален и приходен бизнис, или уште подобро, да генерира нови вработувања.
  • Граѓанските организации треба да имаат свое место, особено оние кои работат социјални претпријатија или имаат свои производи. Учеството би им донело популаризација на производите и секако видливост на проблемите со кои се соочуваат нивните целни групи.
  • Имаме куп таленти кои ретко или никогаш не добиваат шанса да се покажат пред поголема публика. Мислам на аматерски (или професионални) хорови, бендови, дј-и, танцови студија, фолклорни друштва, театри, уметници, таленти – индивидуалци, неформални групи, итн. Градот би било убаво да види со што располага и да направи пригодна програма. За секој од нив да следува некаков хонорар и благодарница, како стимул за во иднина.
  • Ги знаете сите оние млади, па и постари, кои цела година преку екраните се бодрат низ српските шоуа? Оние за кои се зборува дека одлично пееле? Ајде да ги најдеме и да ги прашаме дали би сакале да ни го орасположат градот.
  • Да не ги заборавиме и професионалците од филхармонија и опера, оркестарот на МРТВ, дувачкиот оркестар, театрите и балетот. Може да се организраат кратки изведби, со неколкумина од нив, на популарни теми.

За главната вечер:

  • Би купила костени, ореви, бадеми, лешници, од оние кои вредно ги набрале од шумата, не ги увезле, немаат складирани шлепери и не се богатат од тоа. Ќе направам малечки фишеци што нема да чинат повеќе од 50 денари и ќе се продаваат во еколошка амбалажа.
  • Храна мора да има, ама баш немам идеја како да го уредам овој дел. Можеби повторно би одела на варијанта со повик за учество, со тоа што би имало услов да се донира дел од приходот од таа вечер. Се размислувам и за оние мобилните продавачи на сендвичи и хот дог, или за домашно приготвена храна од вешти жени. Важно е парите да стигнат до оние кои имаат помалку.
  • (Се размислувам и за бездомниците и оние кои немаат ништо. Можеби преку организациите кои работат со нив би се поделиле купончиња за едно парче храна, еден пијалок и едно благо и врз основа на собраните купончиња би им се платило на продавачите. Никој не смее да изоставиме од големата слика!)
  • Благо – бидејќи е сезона на тикви и јаболка, би купила од индивидуални производители (или задруг) и би направила неколку видови десерти, кои ќе ги изработат социјални претприемништва или групи на граѓани кои се во социјален ризик и тие би се продавале за не повеќе од 50 денари, повторно во одговорна амбалажа. Ќе им биде платен ангажманот на оние кои ќе готват.
  • Чај – повторно купен од некој кој го берел од планината, ќе се дели бесплатно. Вело кафињата би ги прашала дали сакаат да учествуваат.
  • Топла ракија и греано вино – тука сметам дека треба да се внимава и да не се поддржат нерегистрирани производители, туку да се стимулираат мали или нови винарии, според однапред утврдени критериуми. Нема да се употребуваат оние пластичните чашки за еднократна употреба, туку ќе се внимава да има хартиени еко чаши кои веднаш може да се рециклираат. Ми текна дека може да има и повратни стаклени или порцелански чаши, со кауција, но за тоа не сум сигурна.
  • Градот Скопје чинам има свој регистар на улични уметници, со прекрасен репертоар и ангелски гласови, ќе разговарам со нив, ќе подготвам пригодна програма и ќе им платам хонорари, достојни за работа на празник.
  • Ќе ги повикам професионалните музичари, ако сакаат да учествуваат, за некој нормален хонорар, дека не е фер да работат за без пари, ама не би ги платила „како да се последната ѕвезда на планетата“.
  • Сите пари од продажбите би ги донирала во хуманитарни цели. Во суштина сите пари што ќе ги потроши градот ќе претставуваат стимулации и поддршка.
  • Огномет нема да има! Па имаме умови кои би направиле некакво звучно или колоритно шоу, со некакви светки и светлечки ефекти кои нема да го загадуваат воздухот, а ќе бидат свечени и ефективни.

За крај, за се ова што го набројав, нема да се потрошат многу пари, а ќе се добие вистинска вредност. Мислам дека има барем уште 10тина работи кои може да се вклучат, а за кои градот Скопје веќе има сопствени ресурси од каде би ги исцрпел. Секако нема да биде досадно. Убаво е да се сврти некое оро, и некое танго, и некој ретро хит, и супер модерна песна или алтернативен звук. Добро е да се донесе среќа во срцата на луѓето. Ако сакаме за Скопје да зборуваме како за метропола, да му дозволиме да порасне во една таква, отворена и разнолика.

п.с Предлозите може да се реплицираат/прилагодат и на општинско ниво.

Advertisements
0

МЕРАКЛИ(Ј)КА

Знаете за што ќе пишувам, така? Не, не е за тоа 🙂

Како инспирација од типизирањето на жените според карактеристиките, некако се испровоцирав да пишувам за типот „Мераклијка“.

Интересно е дека во македонскиот јазик постои зборот мераклија.meraklija.jpg

Мераклијка е изведенката во женски род, а во народот е вдомена како мераклика. Најчесто е употребувано во конотација на промискуитетна жена, жена која често менува мажи и жена која ужива во секс. Се користи како форма на исмевање, дисквалификација, па дури и како погрден израз. Постојат и „Знаци дека е „мераклика“, а па дури и песна е испеана на темата.

Може да се чуе како со мераклики се опишуваат и оние жени кои пијат алкохол повеќе од она што средината оценила дека е мерка за нив, за разлика од мажите кои се квалификуваат како боеми ако го прават истото. Мнооогу ретко мераклики се и оние кои уживаат во храна, оти тие генерално се квалификуваат како дебели, наспроти мажите со исти карактеристики кои се познати како гурмани.

Она што се заборава е дека по аналогијата на мераклијата и неговиот хедонизам, мераклијката е всушност жена која знае да ужива во животот. merak.jpg

Тоа е жена која има страст кон нешто или има желба тоа да го да го направи, без притоа да дава некому сметка или да објаснува зошто тоа го прави. Да, секако, во уживањето влегуваат и сексуалните искуства, во обем и форма прикладни за секоја мераклијка, но не само тоа. Всушност, мераклијки се

  • оние кои се слободни да бидат тоа што сакаат и си ги тераат ќефовите
  • оние кои не дозволуваат нивниот живот да биде нечија друга работа
  • оние кои си ја бараат сопствената среќа
  • оние кои тешко се вкалапуваат во општествените норми
  • оние кои некогаш ги мразат последиците од тоа што го прават, но уживаат додека трае
  • оние на кои не им е гајле што вие мислите за нив

Мераклијки се и

  • оние кои патуваат низ светот и му се радуваат на секое ново место и секоја нова култура, додека ги боли секоја клетка на телото
  • оние кои се дружат со книгите, ги создаваат или ги читаат
  • оние кои денгубат низ кафеани со пријателите
  • оние кои посветено работат во било која област
  • оние кои се будат со помислата дека денот ќе донесе нова радост
  • оние кои знаат да се радуваат на малите нешта исто како на исполнувањето на најголемите желби.

И уште многу други …

Не зборавајте дека мераклијки се многу од оние жени кои вам ве прават среќни и имаат енергија која ви дава повод да се насмевнувате. Тоа се и оние жени на кои вие им завидувате, заради тоа што тоа не сте вие, знаете, оние кои се среќни заради тоа што се.

п.с. Авторката е меракли(ј)ка.

0

Канцеларии …

Вчера имав работа со некои документи, носам – земам хартии низ разни канцеларии. Попатно забележувам нешто за кое со години сакам да проговорам, ама ете, не му дошло редот.

20227879_10154746933226299_468103088_o

9.30 во Централен регистер

Прашувам една од вработените за образецот, голта кафе и ми одговара. Кревам поглед и потаму гледам еден помлад вработен како слатко си јаде тост. Си тегне од стопениот кашкавал и го брише мрсничкото околу устата. Ми рекоа да почекам. Си стојам до пултот и набљудувам. Уште двајца вработени јадат, еден сендвич од дома и едно пециво пополека ги снемува. Од некаде се појавува и една жена со огромен послужавник и носи хартиени тањирчиња со мекица и сиренце во секое. Оди околу бироата и на секој вработен му подава по едно. Претпоставувам, живо и здраво да е детулето, големо да порасне. Мх мх мх, се погодиле мекиците. Групно џвакање, мрсни раце и уживање. Доаѓа мојот документ, љубезно се поздравуваме и си одам. Мене ми кркорат цревцата.

11.00 во архивата на МТСП

Го подавам документот и чекам да го запишат во книгата. Тече муабет ,,Ти јадеше? Ауууу мене кроасаните ептен вкусни ми дојдоа. Секогаш им се погодени. Денеска зеље и сирење купив, еве имам уште еден за после” и покажува кон ќесенцето од мојата десна страна, веднаш под стаклото од шалтерот. Можам да го почувствувам мирисот на путер. Погледнувам како тенките корички на лиснатото тесто ѕиркаат низ хартијата. Ми текнува дека јас немам појадувано.

13.15 во СЕП

Чекам на пријавница да проверат дали може да се качам за документот. Ги фаќам вработените на враќање од ручек. Си одат кон канцелариите со ќесичиња полни храна. Си викам добро, си купиле и за дома. Ама се зезнав. Добивам одобрување да одам нагоре, се возам со стариот лифт и влегувам во писарницата. Ме удира мирис како од ресторан. Во мноштвото различни манџи го намирисувам оризот и гледам едно мевце како го снемува во устата на една од вработените. Слушам ,,повелете” меѓу два залака, се спушта алуминиумското пакување на бирото и кон мене се подава една рака. Се објаснуваме 2 минути, јас си одам, ручекот продолжува. Низ глава ми се врти ,,Што ли јас да ручам денес?”

Што сакав да кажам.

Вработените седат зад своите компјутери и јадат. На работните бироа или под стаклото од шалтерите. И тоа не го бива!

Од една страна, станува збор за државни институции каде граѓаните се обраќаат за решавање на некаков свој проблем или исполнување на некое свое право и апсолутно е недозволиво да се соочат со вработен кој џвака. Нели еден куп кампањи поминаа и раскажуваа дека граѓанинот е на прво место?

Од друга страна, апсолутно е несоодветно институциите да немаат определено место/просторија каде вработените би можеле да ја искористат својата пауза. Во ваква ситуација едноставно не им преостанува ништо друго освен да се снајдат каде да јадат. Можеби синдикатите треба да се позанимаваат малку со ова?

За воља на вистината, и мрсни, и со полна уста, вработените си ја звршија работата, ама никако не смее да остане истата слика. Во некој следен пост, ќе ви раскажам и за дел од муабетите што ги слушам додека чекам по шалтери или движам низ институции. Ни тие не се помалку интересни. Напротив само даваат шмек на грдиот впечаток кој го добиваат граѓаните.

0

Куфери …

18195621_10154498413051299_1491592032_oЖивеам блиску до Автобуската станица во Скопје и секојдневно гледам луѓе со куфери и секогаш сум љубопитна да ѕирнам што носат во нив.

Погледувам во човекот, па во куферот, па со обидувам да погодам дали станува збор за турист, за некој што дошол по работа, за некој од друг град кој живее во Скопје, за некој кој е само на поминување до посакуваната дестинација или за некој што тукушто доаѓа и планира да остане тука. Низ главата ми се редат можни содржини на куферите, од долна облека до книги, од скапи парфеми до чорапи со дупчиња од старост, од најмодерна технологија до лекови против алергија.

И се прашувам, зошто баш тоа го спакувале и го носат со себе. Дали одбирале функционални, неопходни или вредни работи? Дали се пакувале по инерција или внимателно одбирале што ќе стават во нивниот куфер? Дали во нивниот куфер има спакувана надеж ? Дали им е спакувана осаменоста? Дали можеби куферот им крие некоја тајна?

Потоа размислувам за моите куфери. Секогаш внимателно се пакувам, комбинирам парчиња за да не носам премногу облека, земам едни обувки да ми одговараат на се, ама и јакничка да не ми застуди, и купачки за ако има базен, и резерва хулахопки, и млекцето за тело, итн. Но сега, кога си правам анализа, прво ми текнува колку моите куфери се секогаш тешки и дека кога ќе ме здоболи грбот од нивното носење сакам да ги оставам и да си заминам. Во тие моменти се пребројувам и секогаш констатирам дека за ништо внатре нема да жалам ако го снема. И секогаш продолжувам да ги тегнам, затоа што сепак, тоа внатре е мое и ми е жал да се разделам од него.

Додека пишувам, си викам „што се би ставила во мојот куфер, ако утре треба да си го сместам животот во него“. Ете да влезе некој и да ми рече „Мора веднаш да го напуштиш местово. Локацијата каде што ќе одиш не смееме да ти ја кажеме. Имаш половина час да ставиш во еден куфер тоа што ти е вредно, затоа што веќе никогаш нема да се вратиш тука!“

Располагам со еден куфер од половина метар квадратен. Почнувам да шетам низ дома и да правам список што би спакувала. ,,Леле, еден куфер за целиот живот? Можно ли е?” – си зборувам сама со себе. Како хипнотизирана, прво се фаќам за пешкир и мало торбиче со препарати за лична хигиена. Апчиња за глава, против настинка и против пролив. Фармерки, патики, малку долна облека, чорапи, маица, џемперче, јакниче. Застанувам. Сфаќам дека тоа е половина од куферчето. „Ама па каде и да одам, ќе можам да си ги купам сите овие работи, подобро да земам нешто што ми е вистински вредно.“ си мислам. Сепак одлучувам да земам дел од работите, омилените парчиња, за „не дај боже“.

Семејството и пријателите ми се највредни, ама не можам да ги напикам во куфер, па ќе земам дузина фотографии. Од родендени, од другарувања, од случајни средби, од денско демење, од патувања. Од купчето накит ќе ги земам само прстенот и обетките што ми ги купија моите за дипломирање, ланчето и прстенот со сентиментална вредност. Секако мобилниот, личните документи, пасошот, картичките од банка, пари. И лап топот, затоа што целиот работен век ми е во него.

„Уффф, цвеќенцата ќе ми останат. Се надевам некој ќе им тури водичка да не умрат“ ми се врти во умот. За дребулиите донесени од патувања немам место. И така во главата ги имам сите мириси од уличките и ги паметам аглите што ме оставиле без здив. Купиштата хартии, документи, книги и разни материјали, ќе си останат на полиците. Ќе останат и сите украси, педантно споени по боја и дезен. Остануваат и подароците добиени за родендени и други пригоди. Не ми требаат ни кујнските работи, избрани соодветно за намената и според функционалноста. Алиштенцата би можел некој да ги износи, дека и тие остануваат.

Уште еднаш вртам круг низ станот. Марамата ќе ја земам, онаа што брат ми ми ја подари за роденден. Секогаш да ме чува, и од ладно и од топло. И тетратката со готварски рецепти од мајка ми, да ми замириса на дома таму каде што ќе отидам.

Се замислувам како го пакувам куферот. Има уште малку место во него. Вртам уште еден круг и додавам уште еден мал предмет, драг подарок и два магнета. Толку. Ме мава reality check. Можно е. Тоа е животот, спомените ги носам во мене, а се што оставам се предмети.

Деновиве се спремам да чистам. Сигурна сум дека нема ништо да фрлам. Се радувам на се што имам. Знам и дека на следното патување пак ќе ме боли грбот. Содржината на туѓите куфери секогаш ќе ми ја скокотка љубопитноста, но барем ја дознав тајната на мојот животен куфер.

А што пакувате вие во своите куфери? Дали сте размислиле што ви е вредно за да го спакувате и да го земете со себе, на крајот на светот?

 

 

1

Баба ми …

 

Веќе цела недела се мислев што да напишам за денов. Не сакав тоа да бидат стереотипни муабети, па се решив да оддадам почит на една жена од моето семејство. Тоа е жената која ни остави купишта спомени и срамот дека никогаш нема да бидеме ни до половина колку неа.

Баба ми. Од на татко ми страната.                                            16409743_10154355682921299_1415191279_o

Баба ми ги правеше највкусните кофтенца на цел свет! Однадвор крцкаво запржени, внатре со кромитче и магдоновче, миризливи, мх мх мх, лиги ми течат и во моментов. Ми недостигаат и нејзините киснати пити со праз, приказните за комшиките и маалскиот живот во Чаир, раскажуванките за животот во Скопје во едно друго време.

Жената цел век беше домаќинка. Децата спастрени и мажот угоден, подоцна снаите испочитувани, а внуците истинтрани до немајкаде. Исчистено, зготвено, испрано, испеглано. Таа немаше свој живот, ние и бевме животот.

Инаку, баба ми потекнува од село, а заради болест во детството останува речиси неписмена, без завршено основно образование. Ама никој не можеше да ја прелаже. Имаше една таква самодоверба и животна енергија која рушеше се пред себе, сите бариери и предрасуди. Таа можеше да ги отвори сите врати. Нема човек на кој му нема завршено работа или му нема помогнато.

Со дедо ми се спојуваат некаде во времето на војната и доаѓаат во Скопје. Почнуваат од нула. Дедо ми успева да најде работа, ама парите не стигале, па баба ми подработува по нешто или плете и ги продава своите изработки за да го дополни семејниот буџет. Во еден момент тој напредува во кариерата, па баба ми целосно се посветува на куќата и на децата. Дедо ми зеде пензија за својот работен век. Баба ми векот го помина работејќи, а тоа никој не го виде.

Таа беше неговата сенка и неговиот столб. Таа е заслужна за штирканите кошули и исчетканиот капут со кои дедо ми го живееше статусот во боемските кругови, за појадокот на маса секое утро и спремениот кревет после секое пијано враќање од работа, за мирот во семејството, за растењето и воспитувањето на децата. Тој го знаеше и го почитуваше тоа. Таа беше неговата „другарка“ и за по работничките прослави и за по куќните слави, за одмори и за прошетки, засекогаш и за секаде. Секаде одеа заедно фатени под рака, седеа еден до друг на главните маси, се потпираа еден на друг. Подоцна таа им помагаше и на снаите во нивните обврски, ги советуваше синовите „да си ги гледаат жените“, ги чуваше внуците додека другите беа на работа, им плетеше и чеизи и се радуваше на деновите  кога ќе им заигра на свадбите. И сето тоа го правеше како да е создадена само за тоа. Со целото свое битие и со најголема љубов.

Се воодушевував како успеваше секогаш да биде со „накадрена“ коса, дотерана и „прсната со мирисче“. Имаше живи очи и бистар ум. Многу сакаше да зборува за актуелни дневно-политички теми и никогаш не пропушти да оди да гласа. Всушност таа секогаш имаше став и не се плашеше тоа да го каже.

Последните 10 години од своето живеење дедо ми ги помина парализиран и болен. Баба ми се грижеше за него. Никогаш не кажа ни збор за сите тешкотии кои ги преживеа, велеше само „вие да сте живи и здрави“. Кога тој почина, почина и нејзината душа. По неколку години, почина и таа, однесена од тешка склероза, со умот некаде далеку во минатото.

Никогаш не разбрав какви соништа имала за себе, што мечтаела, на што се надевала. Не знам што од нејзиниот живот бил нејзин избор, а што правела „дека така треба“. Но знам дека исклучително многу се гордееше со мене и се радуваше што сум „учена“.„Остај бабе, работи си ти на компјутерот“ беа зборовите што ги слушав секогаш кога ќе фатев некоја работа по дома. Таа ми беше поддршка за сите мои идеи и поттик да не се откажувам.

Ете затоа мојата баба е мојата хероина за овој 8 Март. Чувствував должност на овој ден да напишам нешто за неа. За никогаш да не се заборави трудот на „невидливите“ жени.  За да потсетам на родовите улоги во нашето општество. За да укажам дека на жените им се потребни правата, но неопходна им е и поддршката. За да потсетам на немањето на можности или немање на избори со кои се соочуваат жените. За да поттикнам да размислите. За да и се заблагодарам за ова што сум.

 

0

Слава …

Почнаа сликите од слави да ги шараат ѕидовите на фејсбук. Полни трпези, кренати чашки, „за многу години домаќини“. Сите се собрани. Се редат благослови. Домаќините насмеани наздравуваат и тивко кажуваат „амин“. Се надеваат на здравје и бериќет годинава, дека светецот ќе им помогне.

Се послужува пченица, свеќата ја осветлува масата, се дели погачата за здравје. На масите седнати жените на едната, мажите на другата страна, дека такви муабети си имаат „женски“ и „машки“. Како и секоја година се вртат муабетите „Леле погачава, душа“ „Ааааа, браво, ракијава се погодила“ „Пробај, мое е виново“„Земи си, тетка ти ги правеше“ „Ајде догодина побогато“.

И тука некаде завршува славењето на славата. За жал куќната слава се претвори во некаква прослава, некаква собиранка, нешто што нема врска со верата, семејството, духовноста. Во последните години дури и црквата апелира да се вратиме кон духовноста и укажува на тоа дека славењето е целосно „забегано“ од првичната намена.

Вообичаено за време на славата се разгорува вечната „Абе нашиве сега кога ќе дојдат“ VS „Абе никад нема да дојдете на власт“. Присутните џвакаат и се напнуваат да се докажат. Некое тетче скришно ќе го потчукнува сопругот под маса, тивко кажувајќи „Ај да не ја правиме големата“ (дека зетот „не е наш“), ама гласно ќе рече „Еххх, ај да си гледаме трпезата, синки нас ќе не прашаат како ќе прават“. Братот на домаќинот, окуражен дека е како дома, ќе биде најгласен од сите и ќе диктира темпо „Ванеее, дај бе пивото наваму, шишево се дупнало. И попушти тоа музиката. Него, види да ти кажам …“. Додека пишував ми текна на Марјан Георгиевски и неговото видување како изгледа Куќна слава во Македонија. За целосен впечаток погледнете го видото, кое многу живописно го има доловено моментот.

Него мене друг ми беше муабетот.

Ете не сакам да патетичам, ама дали знаете дека и сиромашните имаат слави? Дека и тие веруваат и се надеваат? Дека и тие имаат семејства со кои сакаат да бидат заедно? А немаат.

Дали знаете дека од тоа што се направија „свадби“ од славите има семејства што се позајмуваат и долго враќаат, за вие да можете да ги вртите непотребните муабети? Само да не се „обрукаат“…

Дали сте размислиле дека својата почит спрема вашите соседи, роднини и пријатели кои немаат, може да ја искажете така што од срце ќе им донирате намирници со кои ќе ја наполнат трпезата?

Дали некогаш сте размислиле како вашето однесување го моделира севкупното однесување?

Ајде, нека овој период на слави не научи да бидеме подобри луѓе и нека им се за многу години славите на сите што слават.

0

Симбиоза … или како да си помогнеме самите на себе?

img_0096

Знаете дека се се врти околу нас и произлегува од нас. Ама верувате ли во тоа?

Јас длабоко верувам и сум убедена во тоа дека луѓето се клучот. Во основа ние сме државата и ние сме општеството. Ние сме во партиите, ние сме во организациите, ние сме во министерствата, ние сме во институците. Без нас, овие што ги споменав, или нема да постојат, или ќе бидат само објекти.

Тезата ми е дека ако не сакаме да се вклучиме во промените и да учествуваме во изградба на системот по наша мерка, ако не влијаеме и не менуваме секаде каде што можеме, ќе ни остане само опцијата да бидеме незадоволни и несреќни.

Бидејќи ги следам и учествувам во јавните настани долги години сакам да ве поттикнам за активно вклучување, со тоа што ќе ви предочам колку всушност пораснавме, преку последните настани. Не знам дали забележавте дека преку граѓанските протест и издвоениот активизам на поединци, дефиниравме вредности за кои сме сигурни дека не ни се допаѓаат.

Ви текнува на слоганот ,,Нема да ви помине!”? Ете така ги поставивме границите и така градиме култура на политика.

Ви текнува на ,,Доста беше молк!”? Ете така отворивме простор секој од нас да си го обезбеди местото во системот.

Ви текнува на ,,Нема правда, нема мир!”? Ете така покажавме дека сме сериозни и дека нема да дозволиме рушење на системот.

За мене ова е доказ колку сме моќни ако сме активни. Се повеќе сум сигурна дека секое наше активно учество придонесува да се постават нови правила во генералната политика и влијаат и ги менуваат и политичките партии, нели, ако сакаат „да ги биде“.

Еве како размислувам.

Од аспект на организирано граѓанство – Ако организациите знаат што сакаат и не дозволуваат да бидат изиграни тие поставуваат стандард, како оние што ги избрале треба да се однесувааат. Ако граѓанското општество врши притисок и поставува барања, а на партиите им се потребни нивните гласови тогаш голема е веројатноста да почнат да се прилагодуваат и да се менуваат.

Од аспект на партиски активизам – Ако молчиме пред лидерите, ние по автоматизам работиме за нашата пропаст. Ако дозволиме да градиме партии од послушници, тие така и ќе ја водат државата. Ако имаме партии од граѓани, одговорни и активни, тоа ќе се пресликува и во водењето на државата. Ако ги научиме партиите да дозволуваат промени внатре ќе бидат спремни да прифаќаат промени и надвор.

Од аспект на индивидуалци – Активен граѓанин е најголемото богатство на едно општество. Секогаш постои начин да се искаже своето мислење и да се изврши влијание. Застани сам или со своите истомисленици, на начин што тебе ти одговара. Но, ако имаме што да кажеме, а му „зборуваме само на ветерот“, сами сме криви за она што не снаоѓа. Ако молчиме пред себе, ни нема спас!!!

Конечно, без разлика од каде доаѓаат, ако немаме луѓе со идеи и концепти за праведно општество поставени на клучни државни позиции, ако слободата и отвореноста за различности не се клучни приоритети, ако вредностите се губат при првото шушкање со паричиња, ние нема да имаме ни држава, ни општество.

И повторно се вратив на почетокот. Ниту луѓето, ниту партиите, ниту организациите се засебни универзуми. Сите ние сме едно и мораме да работиме заедно за да си помогнеме самите на себе. Може да успееме само ако работиме во симбиоза едни со други и ги искористуваме нашите знаења за заедничко добро.

Здраво е и да не се согласуваме и сосема е неопходно да развиваме здрава дебата. Ама не за да се измериме кој е подобар во „ниски удари“ на соговорникот, не да покажеме кој е најдобар за себе, туку кој знае и може да придонесе најмногу за сите.